"Sưu tầm, ngoạn cổ là thú vui cao nhã xuất hiện trong xã hội loài người đã từ lâu. Việc nghiên cứu sưu tầm và thưởng ngoạn đồ cổ đòi hỏi một kiến thức sâu rộng, một trình độ thẩm mỹ vững vàng, một tính cách kiên trì, cẩn thận và một tấm tình hoài cổ sâu đậm. Đó là chưa kể những điều kiện tất yếu khác như thì giờ, công sức, tiền của, môi trường giao tiếp…. Rất nhiều trường hợp vì thiếu những điều kiện trên mà chủ nhân đành phải bỏ cuộc chơi sau một thời gian theo đuổi. Tuy vậy, chuyên ngành này trải qua bao hoàn cảnh, khi thì hoạt động mạnh mẽ, sôi nổi, khi thì âm thầm, lặng lẽ, vẫn tồn tại khắp nơi...

"Sưu tầm, ngoạn cổ là thú vui cao nhã xuất hiện trong xã hội loài người đã từ lâu. Việc nghiên cứu sưu tầm và thưởng ngoạn đồ cổ đòi hỏi một kiến thức sâu rộng, một trình độ thẩm mỹ vững vàng, một tính cách kiên trì, cẩn thận và một tấm tình hoài cổ sâu đậm. Đó là chưa kể những điều kiện tất yếu khác như thì giờ, công sức, tiền của, môi trường giao tiếp…. Rất nhiều trường hợp vì thiếu những điều kiện trên mà chủ nhân đành phải bỏ cuộc chơi sau một thời gian theo đuổi. Tuy vậy, chuyên ngành này trải qua bao hoàn cảnh, khi thì hoạt động mạnh mẽ, sôi nổi, khi thì âm thầm, lặng lẽ, vẫn tồn tại khắp nơi.

Cổ vật có thiên hình vạn trạng nhưng người Việt thường ưu thích sưu tầm đồ sứ men làm ký kiểu, đặc biệt là vật phẩm phục vụ thú uống trà. Trà cụ là một trong những loại hình cổ vật xuất hiện khá sớm với kiểu dáng và đề tài trang trí mỹ thuật, mang nhiều ý nghĩa, biểu tượng rất thú vị. Một bộ đồ trà đầy đủ gồm ấm, khay, chén tống để trên dĩa dầm và chén quân để trên dĩa bàn. Rất tiếc qua thời gian dài sử dụng thường xuyên phần lớn ấm, chén bị bể nát, thất lạc chỉ còn lại dĩa bàn, dĩa dầm khá nhiều trong dân gian. Cho nên một một sưu tập dĩa trà thường phong phú, lưu giữ nhiều tư liệu văn học nghệ thuật, cung cấp nhiều chứng tích của những thời đại đã qua.

Nội dung tập sách tạm xem như cuộc triển lãm về chuyên đề dĩa trà ký kiểu của người Việt Nam. Ở đây chúng tôi mong muốn độc giả thưởng thức thú vị nhẹ nhàng để di dưỡng tinh thần, do đó cách trình bày sách không mang nặng tính chuyên môn như loại sách nghiên cứu. Người đọc mở sách tùy ngẫu hứng, không cần theo thứ tự trước sau, trí tưởng tượng sẽ đưa chúng ta vào cảnh giới thanh thoát của thiền môn, của các tiên nhân, ẩn sĩ như Hứa Do, Sào Phủ, Pháp Thuận, Từ Thức sống trong thời thái bình Nghiêu, Thuấn, Lý, Trần. Tâm hồn chúng ta có thể đạt được sự thảnh thơi, an bình, khi thì “Nghêu ngao vui thú yên hà”, khi thì “mó rận luận chơi thời sự” hoặc “vắt chân nằm ệch ngáy o, o”.

Tập sách nhỏ này là kết quả một thời tự học hỏi của chúng tôi về hội họa thủy mặc, điển tích, thơ văn Hán - Nôm trên đồ sứ ký kiểu do ngọn bút tiền nhân lưu lại. Xin giới thiệu tập sách với những ai bắt đầu đi vào con đường cổ ngoạn và mong chư độc giả xem đây là “Những nét đan thanh” mà hồn xưa  còn phảng phất". (Tác giả).

Sách in trên giấy couché, ảnh minh họa màu.

MỤC LỤC

I. Lời nói đầu

II. Dĩa sứ ký kiểu

Thiền sư Pháp Thuận đón sứ Tống Lý Giác

Thắng cảnh Tư Dung

Thơ Nôm vịnh cảnh lâu đài

Cảnh núi Tam Thai

Bến lạnh cá đớp trăng

Gió xuân thổi hoa lê bay như mưa

Gió thổi qua khóm trúc, nhạn bay ngang đầm lạnh

Rửa nghiên cá đớp mực

Khói sóng mênh mông vui bất tận

Sớm mai vào chùa cổ

Chênh vênh ba núi chen trời rộng

Dừng xe chiều ngắm rừng phong thẳm

Ngàn năm rượu áo trắng

Kho tranh sách ở phía tường Đông

Trương Lương dâng giày

Đi tìm hoa mai dưới tuyết

Trăng sáng chiếu bậc cao hiền

Châu Đôn Di ngắm hoa sen

Ngắm cảnh non nước

Đi thăm chùa trong núi

Thưởng trà buổi sớm mai

Phong cảnh sơn thủy

Mùa hè thưởng thức hoa sen

Ngựa quý của Đường Minh Hoàng

Gác cao Đằng Vương

Chùa Hàn Sơn ngoài thành Cô Tô

Hai cái oanh vàng kêu liễu biếc

Người bạn hàng xóm sang rủ đánh cờ

Ông quan ngồi ngủ dưới gốc tùng

Vắt chân nằm ệch ngáy o, o…

Mó rận luận chơi thời sự

Đón bạn vào nhà

Đạo sĩ đứng nhìn cảnh thiên nhiên

Cuốn thư

Cuốn thư

Đi chơi mùa xuân

Thơ Nôm vịnh mai hạc

Thơ Hán vịnh mai hạc

Gọi đò sang sông

Nhà chài đưa nhà vua qua sông

Đi tìm hoa mai dưới tuyết

Chùa Thánh Duyên

Núi Thúy Vân

Phong cảnh Huế

Bá Lý Hề chăn trâu, đọc sách

Lý Bạch say rượu

Vương Duy ngắm trăng

Tiễn Tân Tiệm ở Phù Dung lưu

Trương Lương dâng giày cho Hoàng Thạch Công

Đỗ Phủ và Chu Sơn Nhân

Tìm bạn ở ẩn không gặp

Mộc lan và Cẩm kê

Quả Phật thủ

Cây quế và Cẩm kê

Lá ngô đồng

Hoa lan

Khóm trúc và đá quý

Trúc và đá quý

Khóm trúc và măng

Vương Duy tiễn bạn đi sứ

Nghe chuông chùa bên sông

Câu cá dưới tuyết

Bắt cá

Tiễn bạn

Ngắm cảnh trong mây

La Hán hàng rồng, phục hổ

Đại sư Huệ Khả cầu đạo

Hổ khê cung cười vang

Chùa Phi Lai

Hai tiên hòa hợp

Đàm đạo trong rừng trúc

Tiên ông Hàn Tương Tử

Tiên ông Hán Chung Ly

Lưu Hải giỡn cóc

Bị hóa thành trâu

Long Vương xem bói

Lục Vũ uống trà

Động Đào Nguyên

Động Bạch Lộc

Gươm hùm treo mộ

Du sơn ngoạn thủy

Nhà người ở ẩn

Nghiêm Quang ngồi câu ở Đồng Giang

Cùng bạn đánh cờ

Cảnh chùa hoang vắng

Qua chùa Hương Tích

Tiều phu gặp ngư phủ

Tiễn chồng đi thi

Dựa hoa theo liễu tới bên sông

Phong cảnh ngự uyển

Người câu cá ven bờ trúc

Sào Phủ, Hứa Do

Lưu, Nguyễn lạc vào Thiên Thai

Chúc thọ

Vương Chất gặp tiên

Ngưu Lang gặp Chức nữ

Từ Thức gặp Giáng Hương

Tiễn bạn ven sông

Phước, Lộc, Thọ

Thuyền và bến cũ

Câu cá dưới tuyết

Ông tiên Lam Thái Hòa

Phượng hoàng và cây ngô đồng

Hoa thủy tiên và đá qúy

Cuốn thư kèm trúc mai

Vách núi ven biển

Bốn tư thế của chim trời: bay, kêu, đứng, ăn

Tùng và chim hạc

Cá chép hóa rồng

Cá nước gặp gỡ

Long hổ tranh hùng

Hạnh phúc viên mãn

Sống lâu như tùng hạc

Thọ lộc song toàn

Lữ vọng ngồi câu cá ở Bàn Thạch

Văn Vương cầu hiền tài

Lưu Bị nhảy qua Đàn Khê

Lưu Bị nhảy qua Đàn Khê

Lưu Bị ngheTư Mã Huy đàn

Lưu Bị đi tìm Khổng Minh lần thứ hai

Lưu Bị đi tìm Khổng Minh lần thứ ba

Trương Phi đại náo cầu Trường Bản

Như chim liền cánh, như cây liền cành

Như chim liền cánh

Như cây liền cành

Tô Đông Pha chơi thuyền trên sông Xích Bích

Đoạn đầu bài phú “Tiền Xích Bích”

Tô Đông Pha chơi thuyền trên sông Xích Bích

Bá Nha gặp Tử Kỳ

Bá Nha gặp Tử Kỳ

Bá Nha gặp Tử Kỳ

Ngư ông được lợi

Ngao cò tranh nhau

Cuốn thư

III. Phụ lục