Những đối tượng được xem xét giải quyết làm con nuôi người nước ngoài thường trú tại nước mà nước đó chưa ký Hiệp định hợp tác về nuôi con nuôi với Việt Nam đã được mở rộng hơn so với quy định chưa được sửa đổi tại Nghị định 68/2002/NĐ-CP. Quy định chưa được sửa đổi chỉ cho phép những người này được xem xét giải quyết nhận trẻ em đang sống tại gia đình thuộc diện mồ côi, bị tàn tật hoặc có quan hệ họ hàng, thân thích làm con nuôi. Quy định sửa đổi này thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà nước VN: Trong bối cảnh chúng ta chưa thể có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí, nhân lực để đón nhận tất cả những trẻ em có hoàn cảnh...

Những đối tượng được xem xét giải quyết làm con nuôi người nước ngoài thường trú tại nước mà nước đó chưa ký Hiệp định hợp tác về nuôi con nuôi với Việt Nam đã được mở rộng hơn so với quy định chưa được sửa đổi tại Nghị định 68/2002/NĐ-CP. Quy định chưa được sửa đổi chỉ cho phép những người này được xem xét giải quyết nhận trẻ em đang sống tại gia đình thuộc diện mồ côi, bị tàn tật hoặc có quan hệ họ hàng, thân thích làm con nuôi.

Quy định sửa đổi này thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà nước VN: Trong bối cảnh chúng ta chưa thể có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí, nhân lực để đón nhận tất cả những trẻ em có hoàn cảnh vào các cơ sở nuôi dưỡng, còn nhiều trẻ em thuộc diện mồ côi, tàn tật hiện vẫn phải sống rất vất vả với những người thân tại gia đình; và chúng ta cũng chưa có điều kiện để chữa trị, chăm sóc tốt nhất cho những trẻ em khuyết tật, tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, nạn nhân của chất độc hóa học, nhiễm HIV/AIDS, mắc các bệnh hiểm nghèo khác đang sống tại cơ sở nuôi dưỡng. Do đó giải pháp cho phép người nước ngoài được nhận những trẻ em này làm con nuôi (mà không phụ thuộc vào nguyên tắc điều ước quốc tế) là có tính nhân đạo cao cả, nhằm bảo vệ lợi ích của trẻ em trong việc tìm được một mái ấm gia đình thay thế.

MỤC LỤC

Hỏi - Đáp chung

Nuôi con nuôi là gì?

Nghiêm cấm việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài trong trường hợp nào?

Các trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài?

Các nguyên tắc để người nước ngoài thường trú ở nước ngoài được nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi?

Đối với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi có quy định gì khác với người nước ngoài nhận trẻ em VN làm con nuôi không?

Tuổi của trẻ em Việt Nam được nhận làm con nuôi là bao nhiêu?

Về độ tuổi của trẻ em được nhận làm con nuôi có quy định gì khác với trước đây không?

Hai người chưa đăng ký kết hôn có được nhận trẻ em làm con nuôi hay không?

Hai người cùng giới kết hôn có được nhận trẻ em làm con nuôi hay không?

Trẻ em sống trong những cơ sở nuôi dưỡng có điều kiện như thế nào thì được nhận làm con nuôi?

Trường hợp nào trẻ em sống tại gia đình được xem xét giải quyết cho làm con nuôi người nước ngoài?

Người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi phải có những điều kiện gì?

Công dân Việt Nam xin nhận trẻ em nước ngoài thường trú tại Việt Nam làm con nuôi phải có những điều kiện gì?

Nếu vợ chồng người nước ngoài cùng xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi mà chỉ một người đủ điều kiện đối với người nhận nuôi con nuôi theo pháp luật Việt Nam thì có được nhận nuôi không?

Việc nhận nuôi con nuôi chỉ bằng thủ tục miệng thì có được thừa nhận không?

Thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam

Những trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài nào được giải quyết tại Việt Nam?

Cơ quan nào có thẩm quyền đăng ký việc người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam đang sống ở cơ sở nuôi dưỡng làm con nuôi?

Cơ quan nào có thẩm quyền đăng ký việc người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam đang sống tại gia đình làm con nuôi?

Trường hợp xin đích danh trẻ em làm con nuôi thì thời hạn giải quyết việc xin nhận con nuôi là bao nhiêu ngày?

Trường hợp nào cần có sự xác minh của công an, thời hạn giải quyết việc xin nhận con nuôi trong trường hợp này là bao lâu?

Trường hợp người xin nhận con nuôi chưa xác định đích danh trẻ em làm con nuôi thì phải làm thủ tục thế nào?

Trường hợp người xin nhận con nuôi chưa xác định đích danh trẻ em làm con nuôi thì thời hạn giải quyết xin nhận con nuôi là bao nhiêu ngày?

Hồ sơ của người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi gồm những giấy tờ gì?

Hồ sơ của người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi được nộp lập thành bao nhiêu bản?

Hồ sơ của người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi được nộp ở cơ quan nào?

Lệ phí đăng ký việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài là bao nhiêu?

Trường hợp hồ sơ xin nhận nuôi con nuôi chưa hợp lệ thì giải quyết thế nào?

Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ của người xin nhận nuôi con nuôi đích danh từ cơ quan con nuôi quốc tế, sở tư pháp có trách nhiệm như thế nào?

Hồ sơ của trẻ em được nhận làm con nuôi

Đối với trẻ em sống tại cơ sở nuôi dưỡng được thành lập hợp pháp

Đối với trẻ em bị bỏ rơi sống tại cơ sở nuôi dưỡng được thành lập hợp pháp thì hồ sơ của trẻ em gồm những giấy tờ gì?

Đối với trẻ em có cha, mẹ là người mất năng lực hành vi dân sự sống tại cơ sở nuôi dưỡng được thành lập hợp pháp thì hồ sơ của trẻ em gồm những giấy tờ gì?

Đối với trẻ em sống tại gia đình

Đối với trẻ em sống gia đình thì hồ sơ của trẻ em gồm những giấy tờ gì?

Đối với trẻ em khuyết tật, tàn tật, nạn nhân của chất độc, nhiễm HIV/AIDS, mắc bệnh hiểm nghèo khác đang sống tại cơ sở nuôi dưỡng được thành lập hợp pháp hoặc đang sống với gia đình thì hồ sơ của trẻ em gồm những giấy tờ gì?

Hồ sơ trẻ em được nộp cho sở tư pháp phải qua thủ tục gì?

Trường hợp nào Sở Tư pháp làm thủ tục gửi văn bản báo cáo kèm theo bộ hồ sơ của trẻ em cho cơ quan con nuôi quốc tế?

Trường hợp nào Sở Tư pháp làm thủ tục gửi công văn để cơ quan công an xác minh hồ sơ?

Hồ sơ của trẻ em được Sở Tư pháp gửi cho cơ quan con nuôi quốc tế có được kiểm tra lại không?

Cơ quan con nuôi quốc tế kiểm tra hồ sơ của trẻ em nếu thấy hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ thì giải quyết thế nào?

Cơ quan con nuôi quốc tế kiểm tra hồ sơ của trẻ em nếu thấy hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ thì giải quyết thế nào?

Cơ quan nào có trách nhiệm thông báo cho người xin nhận con nuôi đến Việt Nam hoàn tất hồ sơ xin nhận con nuôi?

Thời hạn người xin nhận nuôi con nuôi đến Việt Nam hoàn tất hồ sơ là bao lâu?

Nếu người nước ngoài xin nhận nuôi con nuôi không thể có mặt đúng thời hạn 30 ngày nêu trên thì phải làm thủ tục gia hạn không?

Trường hợp người nước ngoài xin nhận nuôi con nuôi không có mặt tại Việt Nam để hoàn tất hồ sơ xin nhận nuôi con nuôi thì có được giải quyết không?

Khi lệ phí và bản cam kết thông báo tình hình phát triển của con nuôi được nộp cho Sở Tư pháp thì đã hoàn tất thủ tục xin nhận nuôi con nuôi chưa?

Cơ quan nào có thẩm quyền từ chối việc cho nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi người nước ngoài?

Cơ quan có thẩm quyền có thể ra quyết định cho nhận con nuôi trước khi người nước ngoài xin nhận nuôi con nuôi có mặt tại Việt Nam hay không?

Thời hạn và thủ tục ra quyết định cho nhận con nuôi thế nào?

Thời gian giao nhận con nuôi là bao nhiêu ngày? Việc giao nhận được tiến hành ở đâu?

Khi đã có quyết định cho nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi nhưng người xin nhận con nuôi vì lý do khách quan không có mặt để nhận con nuôi thì việc giao nhận có được tiến hành không?

Trường hợp hai vợ chồng cùng nhận con nuôi nhưng chỉ có một người đến nhận con thì có được giao nhận con nuôi không?

Trường hợp trẻ em được nhận làm con nuôi đang sống với cha mẹ đẻ nhưng chỉ có người cha có mặt thì có được giao nhận con nuôi không?

Những người nào phải có mặt tại lễ giao nhận con nuôi?

Biên bản giao nhận con nuôi có phải đóng dấu của Sở Tư pháp không?

Đại diện văn phòng con nuôi nước ngoài có thể tham dự lễ giao nhận con nuôi không?

Việc giao nhận con nuôi được tiến hành thế nào?

Việc đăng ký xin nhận con nuôi bị từ chối trong trường hợp nào?

Trường hợp xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi không xin đích danh

Trẻ em đang sống tại gia đình có được giới thiệu để làm con nuôi trong trường hợp không xin đích danh không?

Người nước ngoài thường trú tại nước mà nước đó chưa ký kết hoặc chưa cùng Việt Nam gia nhập điều ước quốc tế về hợp tác nuôi con nuôi thì có được xin trẻ em Việt Nam làm con nuôi trong trường hợp không xin đích danh không?

Việc xin nhận nuôi con nuôi trong những trường hợp không xin đích danh phải qua những thủ tục chính nào?

Cơ quan con nuôi quốc tế gửi hồ sơ của người nước ngoài xin nhận nuôi con nuôi cho Sở Tư pháp thuộc địa phương nào?

Trường hợp cơ sở nuôi dưỡng không có trẻ em đủ điều kiện người xin nhận nuôi con nuôi đưa ra thì có được giới thiệu trẻ em ở cơ sở nuôi dưỡng khác không?

Trường hợp cơ sở nuôi dưỡng có trẻ em đủ điều kiện người xin nhận nuôi con nuôi đưa ra thì trả lời Sở Tư pháp như thế nào?

Người xin nhận trẻ em làm con nuôi được thông báo kết quả về việc giới thiệu trẻ em như thế nào?

Trường hợp người xin nhận trẻ em làm con nuôi đồng ý nhận trẻ em được giới thiệu làm con nuôi thì phải làm thủ tục thế nào?

Trường hợp người xin nhận trẻ em làm con nuôi từ chối nhận trẻ em được giới thiệu làm con nuôi thì phải làm thủ tục thế nào?

Trường hợp người xin nhận trẻ em làm con nuôi từ chối nhận trẻ em được giới thiệu làm con nuôi thì có được xin trẻ khác làm con nuôi hay không?

Thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết việc nuôi con nuôi tại Cơ quan Ngoại giao, Lãnh sự Việt Nam

Có phải mọi trường hợp người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam thường trú tại nước ngoài làm nuôi con nuôi đều phải làm thủ tục tại Cơ quan Ngoại giao, Lãnh sự Việt Nam tại nước trẻ em Việt Nam cư trú không?

Những trường hợp đăng ký nuôi con nuôi nào làm thủ tục tại Cơ quan Ngoại giao, Lãnh sự Việt Nam?

Thời hạn giải quyết việc xin nhận nuôi con nuôi tại Cơ quan Ngoại giao, Lãnh sự Việt Nam là bao lâu?

Trường hợp cần phải xác minh trẻ em quy định cụ thể thế nào?

Hồ sơ xin nhận trẻ em Việt Nam cư trú ở nước ngoài làm con nuôi gồm những giấy tờ gì?

Trách nhiệm thẩm tra hồ sơ thuộc cơ quan nào?

Trách nhiệm thông báo từ chối việc cho nhận con nuôi thuộc cơ quan nào?

Lệ phí đăng ký lại nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài là bao nhiêu?

Việc giao nhận con nuôi được tiến hành ở đâu? Thủ tục thế nào?

Công nhận việc nuôi con nuôi đã được tiến hành ở nước ngoài

Công nhận việc nuôi con nuôi đã được tiến hành ở nước ngoài được quy định thế nào?

Thủ tục ghi vào sổ hộ tịch việc công nhận việc nuôi con nuôi đã được tiến hành ở nước ngoài thế nào?

Đăng ký nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở khu vực biên giới

Trường hợp nào được áp dụng những quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục đăng ký nhận nuôi con nuôi ở khu vực biên giới?

Thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở khu vực biên giới thuộc cơ quan nào?

Thủ tục đăng ký nhận nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài ở khu vực biên giới quy định thế nào?

Việc giao nhận con nuôi được tiến hành thế nào?

Lệ phí đăng ký nuôi con nuôi là bao nhiêu?

Những tình huống cụ thể

Vợ chồng tôi nhận nuôi con nuôi và được đăng ký tại Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa, nay chúng tôi đang ở CHLB Đức nhưng bản chính quyết định cho làm con nuôi bị thất lạc. Vậy chúng tôi xin cấp lại ở đâu? Thủ tục thế nào?

Một công dân nước Cộng hòa Pháp muốn nhận đích danh trẻ em Việt Nam bị bỏ rơi đang sống trong trường nuôi dạy trẻ em khuyết tật, mồ côi của thành phố Biên Hòa - Đồng Nai làm con nuôi thì phải làm đơn gửi cơ quan nào? Cơ quan nào có thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi này?

Công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài muốn nhận cháu ruột của mình làm con nuôi có được không?

Trẻ em Việt Nam theo người nhà ra nước ngoài sinh sống nhưng hộ khẩu thường trú ở Việt Nam chưa cắt. Khi trẻ em này được người nước ngoài xin nhận làm con nuôi thì cơ quan nào có thẩm quyền đăng ký việc xin nhận nuôi con nuôi này?

Người nước ngoài muốn xin nhận hai trẻ em Việt Nam là chị em ruột bị mồ côi, đang sống ở cơ sở nuôi dưỡng làm con nuôi có được không?

Người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi được cha mẹ đẻ của trẻ em đồng ý nhưng trẻ em này không đồng ý làm con nuôi thì có được giải quyết không?

Chỉ người vợ là người nước ngoài xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi có được giải quyết không?

Sau khi giao nhận con nuôi, người nhận con nuôi có được đổi tên cho con nuôi không?

Công dân Việt Nam nhận trẻ em nước ngoài thường trú tại Việt Nam làm con nuôi. Khi công dân Việt Nam này chết thì người con nuôi đó có được thừa kế tài sản theo pháp luật không?

Công dân Việt Nam làm con nuôi cho người nước ngoài được 18 năm, nếu không muốn làm con nuôi nữa có được không?

Khi chấm dứt việc nuôi con nuôi thì người đã làm con nuôi có được lấy lại họ, tên mà cha mẹ đã đặt không?

Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài làm con nuôi thì cơ quan nào có thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi?

Trẻ em Việt Nam được người nước ngoài nhận làm con nuôi thì có được thừa kế di sản của cha mẹ đẻ không?

Tôi là Việt kiều Pháp, muốn nhận hai bé trai 4 tuổi và 11 tuổi mồ côi cha mẹ đang ở với bà nội ở TP.HCM làm con nuôi. Tôi muốn sau này hai đứa trẻ sẽ chỉ mang họ của tôi. Vậy xin hỏi: Giấy tờ tôi phải mang về Việt Nam những gì để nhận con nuôi

Người nước ngoài đang chuẩn bị đến Việt Nam để nhận con nuôi (đã làm thủ tục giấy tờ cần thiết) thì bị chết. Vậy việc giao nhận có được tiến hành không?

Chúng tôi là Việt kiều muốn về Việt Nam nhận một bé gái 3 tháng tuổi bị bỏ rơi đang sống trong cơ sở nuôi dưỡng tại TP.HCM làm con nuôi. Chúng tôi muốn trong giấy khai sinh của bé ghi tên vợ chồng tôi là cha mẹ của bé thì có được không?

Phần phụ lục

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000

Nghị định 68/2002/NĐ-CP của Chính phủ đã được sửa đổi

Nghị định 69/2006/NĐ-CP của Chính phủ

Thông tư 07/2002/TT-BTP của Bộ Tư pháp

Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ số 03/2005/CT-TTG ngày 25 tháng 02 năm 2005 về tăng cường quản lý nhà nước đối với quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài

Nghị định 158/2005/NĐ-CP của Chính phủ

Quyết định của Bộ Tư pháp số 01/2006/QĐ-BTP ngày 29 tháng 3 năm 2006 về việc ban hành sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch