Vài năm gần đây, song song với việc phát triển chăn nuôi gia cầm, tình hình dịch bệnh trên đàn gia cầm cũng có những biến động phức tạp. Do vậy, việc cập nhật các vấn đề có liên quan...

Vài năm gần đây, song song với việc phát triển chăn nuôi gia cầm, tình hình dịch bệnh trên đàn gia cầm cũng có những biến động phức tạp. Do vậy, việc cập nhật các vấn đề có liên quan đối với người chăn nuôi và các cán bộ thú y là điều rất cần thiết. Cuốn sách này được biên soạn dựa trên cơ sở nắm bắt các yêu cầu thực tiễn sản xuất và các thắc mắc có liên quan, cung cấp những kiến thức cơ bản về cách chăn nuôi gà cùng một số dịch bệnh thường gặp và cách xử lý chúng. 

MỤC LỤC

Lời giới thiệu

20 đặc tính của con gà mà người chăn nuôi phải biết

A. CHUYÊN ĐỀ CHĂN NUÔI

1. Những giống gà nội Việt Nam nào được nuôi phổ biến ở nước ta?

2. Vì sao gà Ri lại được không những dân ta mà cả khách Tây cũng ưa chuộng?

3. Gà nội Việt Nam nuôi qui mô lớn theo lối tập trung công nghiệp có được không? Xin tác giả cho biết phương pháp nuôi và phòng bệnh cho gà nội như thế nào là phù hợp và hiệu quả nhất?

4. Có mấy cách nuôi gà công nghiệp? Ở nông thôn chúng tôi cách nào dễ nuôi và có lãi nhất?

5. Làm thế nào để gà ăn được nhiều chóng lớn? Có cần phải thêm thuốc bổ và Vitamin không?

6. Chăn nuôi gà có mấy hướng? Nuôi gà hướng thịt và hướng trứng giống và khác nhau ở chỗ nào?

7. Đề nghị tác giả cho biết cách úm gà như thế nào là đúng kỹ thuật đạt hiệu quả tốt nhất?

8. Đề nghị tác giả cho biết nuôi gà giò, hậu bị như thế nào là đúng kỹ thuật để có năng suất trứng sau này cao nhất?

9. Nuôi gà sinh sản như thế nào là đúng? Làm thế nào để gà đẻ đều và đẻ nhiều nhất?

10. Trong nhiều tài liệu chúng tôi thường đọc thấy chữ Broi lơ, xin tác giả giải thích nghĩa chữ đó là gì?

11. Nuôi, chăm sóc và sử dụng gà trống giống như thế nào để có tỷ lệ phôi, ấp nở tốt nhất?

12. Chúng tôi ở xa cơ sở sản xuất chế biến thức ăn hỗn hợp và không có điều kiện mua cám gà chế sẵn. Vậy chúng tôi có thể tự chế biến được không và công thức phối chế như thế nào?

13. Mùa đông ở nước ta thời tiết rất lạnh nhưng chúng tôi vẫn muốn nuôi gà. Vậy việc cung cấp nhiệt bằng cách nào và làm thế nào để mắt thường có thể biết được chuồng gà có đủ, thừa hoặc thiếu nhiệt?

14. Hai gia đình chúng tôi đã thuê một dãy chuồng gà của một xí nghiệp, chúng tôi đã cùng bắt gà con từ một lứa, một lò ấp, các khâu chuẩn bị chuồng nuôi như chất độn, máng ăn, uống hoàn toàn giống nhau, thậm chí chúng tôi dùng cám hỗn hợp như nhau, phòng các bệnh bằng vaccin và bằng thuốc như nhau thế mà đàn gà nhà tôi lại bị còi và chậm lớn hơn gà của bạn tôi là tại làm sao? Có phải bạn tôi nuôi gà mát tay hơn tôi không?

15. Môi trường tiểu khí hậu là gì? Người chăn nuôi chúng tôi muốn biết tác dụng lợi hoặc hại của tiểu khí hậu đến năng suất vật nuôi đặc biệt là đối với con gà?

16. Tại sao nuôi gà trên nền nhất là nuôi gà con lại phải dùng chất độn? chất độn nào tốt nhất và xử lý chất độn như thế nào là đúng kỹ thuật để cho gà khỏe mạnh?

17. Dùng bao nhiêu chất độn chuồng là hợp lý và khi nào phải thay chất độn?

18. Tại sao nền chuồng không được láng bóng bằng xi măng lại tốt hơn nền được láng bóng? Nuôi gà trên nền gạch lát bằng đá hoa có được không?

19. Nuôi gà tập trung theo lối công nghiệp thì mật độ bao nhiêu con trên m² là phù hợp, đúng tiêu chuẩn?

20. Thời gian và cường độ chiếu sáng cho gà như thế nào là phù hợp?

21. Nước sạch dùng cho gà uống nhất là giai đoạn úm có phải là nước đun sôi để nguội không?

22. Xử lý chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi gà bằng thuốc gì? Sau mỗi đợt xuất gà bao nhiêu lâu thì có thể nuôi tiếp được?

B. CHUYÊN ĐỀ THÚ Y

23. Stress là gì? Stress có lợi và hại như thế nào đối với con gà?

24. Thế nào là vi khuẩn Gram âm và Gram dương?

25. Gà con mới nở bắt từ lò ấp về đã đi ỉa phân trắng ngay, tại sao? Chữa trị bằng cách gì?

26. Đàn gà con nhà tôi không bị ỉa phân trắng vào những ngày đầu mới xuống chuồng mà phải sau 7 - 8 ngày mới thấy có phân trắng, có một số gà phân đóng cục bịt kín cả hậu môn đó có phải là bệnh bạch lỵ không? Điều trị như thế nào?

27. Bệnh bạch lỵ và phó thương hàn giống và khác nhau ở chỗ nào? Cách phân biệt và phương pháp trị giữa 2 bệnh như thế nào?

28. Gà ỉa phân trắng do thiếu nhiệt ( bị lạnh) và bệnh bạch lỵ giống và khác nhau như thế nào? Xin cho biết cách phòng và trị đạt hiệu quả tốt nhất để gà nhanh chóng khỏe mạnh?

29. Những bệnh nào gà ỉa phân trắng, phân xanh và phân lẫn máu?

30. Có một số đàn gà ăn, uống bình thường nhưng cả đàn bị tiêu chảy. Tôi đã dùng nhiều loại thuốc để điều trị, trong đó có một số kháng sinh thế hệ mới bệnh có đỡ nhưng cứ ngừng dùng thuốc thì gà lại bị tiêu chảy ngay, nền chuồng lúc nào cũng bị ướt. Như vậy gà bị bệnh gì? Làm thế nào để khỏi bệnh?

31. Tôi có đàn gà BE mới có 9 ngày tuổi mà gà bị yếu chân, nhiều con bị khoèo nằm la liệt, trong khi gà vẫn ăn, uống và bài tiết bình thường. Gà nhà tôi bị bệnh gì và chữa như thế nào?

32. Đàn gà nhà tôi buổi sáng vẫn khỏe mạnh ăn uống đi lại bình thường, trông rất đẹp đến buổi chiều thấy một số con hay nằm không đi lại được, gần tối thấy có rất nhiều gà nằm la liệt, đàn gà xơ xác và đã có một số con chết. Vậy đàn gà nhà tôi có phải bị ngộ độc thức ăn hoặc nước uống hay bị đánh bả không hoặc bị bệnh gì? Cách cứu chữa như thế nào?

33. Gumboro là bệnh gì? Xin tác giả cho biết những biểu hiện điển hình, cách chẩn đoán bệnh?

34. Bệnh Gumboro đã xảy ra thì có chữa được không và chữa trị như thế nào để tạo kết quả tốt nhất?

35. Bệnh Gumboro nguy hại như vậy đã có vacxin để phòng chữa chưa và loại vacxin nào tốt nhất, phù hợp nhất và dùng như thế nào?

36. Đàn gà đã được chủng ngừa vacxin chống bệnh Gumboro rồi, bệnh có thể xảy ra nữa  không? Triệu trứng lâm sàng có gì khác với đàn gà chưa được tiêm phòng?

37. Khi bệnh Gumboro xảy ra dùng kháng thể Gumboro để điều trị có được không và hiệu quả điều trị như thế nào? Có cần phải dùng thêm kháng sinh hay vacxin Gumboro không?

38. Ở quê tôi không có gia đình nào nuôi gà mà lại không bị bệnh Gumboro. Vậy làm thế nào để tránh được bệnh Gumboro cho cả vùng?

39. Nuôi gà tập trung thường bị hen, vậy xin tác giả cho biết những bệnh nào có triệu chứng hen thở?

40. CRD là bệnh gì và khi nào thì gọi là CCRD?

41. Bệnh CRD còn có tên gọi nào nữa, những triệu chứng lâm sàng nào là điển hình nhất?

42. Bệnh hen gà (CRD) khi mổ khám thì thấy những biến đổi gì, ở đâu?

43. Điều trị bệnh hen gà (CRD) như thế nào để đạt kết quả tốt nhất?

44. Bệnh hen gà CRD rất phổ biến, thực sự là một vấn nạn rất bức xúc gà gây nhiều nhức nhối cho người chăn nuôi. Vậy đã có vacxin để phòng bệnh chưa và hiệu lực của vacxin như thế nào?

45. Nhà tôi nuôi 2 đàn gà 20 và 28 ngày tuổi đều bị hen thở khò khè kèm theo tiếng rít mạnh. Tôi đã dùng Suanovil của Pháp để điều trị với liều cao gấp 2 - 3 lần so với chỉ dẫn liên tục trong nhiều ngày mà bệnh vẫn không đỡ. Tôi phải làm gì để có thể phân biệt được các bệnh ho hen và nguyên tắc điều trị các bệnh đó như thế nào để gà khỏi hen?

46. Bệnh hen viêm phế quản truyền nhiễm (IB) ở gà như thế nào? Có phải do gà bị lạnh hay thay đổi thời tiết nên gà bị hen?

47. Các triệu chứng lâm sàng và bệnh tích nào là điển hình nhất ở bệnh viêm phế quản truyền nhiễm (IB)? Cách phân biệt với các triệu chứng ho hen giữa viêm phế quản với những bệnh hô hấp khác như thế nào?

48. Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm (IB) do virut gây ra có chữa trị được không? Nếu phòng bệnh thì cách nào tốt nhất?

49. Sổ mũi truyền nhiễm có phải là bệnh cúm gà hay không? Bệnh có lây sang người không? Nếu gà bị bệnh thì chẩn đoán, điều trị và phòng bệnh như thế nào?

50. Bệnh viêm thanh khí quản viết tắt là ILT là bệnh gì? Cách chẩn đoán phân biệt với các bệnh ho hen khác, phương pháp điều trị và phòng bệnh như thế nào?

51. Bệnh cúm có phải là bệnh ho hen nguy hiểm lây sang người chăn nuôi không?

52. Bệnh cúm gà và bệnh cúm gia cầm giống và khác nhau ở điểm gì, những gia súc nào thường hay bị cúm?

53. Biểu hiện bệnh cúm gia cầm như thế nào ở gà, ngan, vịt…

54. Khi mổ khám bệnh cúm gia cầm thì thấy những biến đổi gì và ở đâu là đặc trưng nhất?

55. Chẩn đoán phân biệt giữa bệnh cúm gia cầm với các bệnh khác bằng các phương pháp dịch tễ học, lâm sàng học và giải phẫu bệnh lý học như thế nào?

56. Bệnh cúm gia cầm có chữa được không? Chữa như thế nào?

57. Đã có vacxin phòng bệnh cúm gia cầm chưa? Khi nào thì dùng vacxin và khi nào thì phải tiêu hủy gà ốm do cúm?

58. Khi phải tiêu hủy gia cầm bệnh hoặc nghi mắc bệnh cúm thì làm như thế nào? Thuốc sát trùng nào là tốt nhất để diệt virus cúm?

59. Có phải bệnh Niu - cat - xơn là bệnh gà rù và nguy hiểm nhất hay không? Nếu phải thì tại sao không gọi là bệnh gà rù cho dễ đọc và dễ nhớ. Đề nghị tác giả cho biết chi tiết quá trình diễn biến và biểu hiện của bệnh?

60. Mổ khám gà chết nghi bệnh Niu - cat - xơn (gà rù) thì phải giải quyết và xử lý điều trị như thế nào?

62. Ông cha ta có câu: “Giàu lợn nái, lụi bại gà con”. Chúng tôi biết bệnh Niu - cat - xơn thực sự rất nguy hiểm và khi nuôi gà chúng tôi đã tiêm chủng cẩn thận nhưng bệnh rù gà vẫn nổ ra, tại sao? Chúng tôi phải làm thế nào để khống chế được bệnh.

63. Sau khi đàn gà đã được phòng vacxin chống Niu - cat - xơn (Lasota, V4 hoặc H1). Nếu bệnh nổ ra thì biểu hiện bệnh gà cách điều trị có gì khác với bệnh Niu - cat - xơn ở gà chưa tiêm phòng không?

64. Bệnh nấm phổi có thường gặp ở gà không? Có phải đây cũng là bệnh ho hen không? Làm thế nào để chúng ta có thể nhận biết và điều trị được bệnh?

65. Có phải nhiễm trùng huyết do E.coli cũng gây hen thở ở gà hay không? Bệnh có thường xuyên gặp và nguy hiểm không? Cách chẩn đoán và điều trị như thế nào?

66. Gà nhà tôi đang ăn uống, khỏe mạnh bình thường, tự nhiên có vài con chết đột tử, có con chết ngay trong ổ đẻ, có con sáng ra đã thấy chết cứng. Số gà chết toàn là những con béo tốt nhất đàn, có phải gà béo quá chết không?

67. Tụ huyết trùng gà là bệnh gì? Cách chẩn đoán và phòng trị có khó lắm không?

68. Những bệnh nào gây nên hiện tượng phân lẫn máu hoặc gà ỉa ra máu tươi?

69. Bệnh cầu trùng là gì? Biểu hiện lâm sàng bệnh cầu trùng giống và khác nhau với bệnh cầu trùng ghép E.coli bại huyết ở chỗ nào?

70. Khi mổ khám có thể chẩn đoán và phân biệt được bệnh cầu trùng với cầu trùng ghép E.coli bại huyết không?

71. Phòng trị bệnh cầu trùng và cầu trùng ghép Coili bại huyết có giống nhau không? Thực hiện như thế nào cho kết quả tốt nhất?

72. Trong chăn nuôi gà hướng thịt, đột nhiên thấy có một số con ủ rũ, phần da không lông bị xanh xám, chúng chết rất nhanh trong khi cả đàn vẫn ăn uống bình thường. Một số gà ốm như thế khỏe trở lại bình thường cũng rất nhanh. Đó là bệnh gì? Cách khắc phục như thế nào?

73. Tại sao nuôi gà thịt vỗ béo ngày nay thường thấy tích nước xoang bụng. Cơ bụng bị thâm tím, sa sệ dần, bụng căng phồng rồi gà bị chết. Đây là bệnh gì và cách phòng trị như thế nào?

74. Hội chứng còi cọc ở gà có phải là bệnh truyền nhiễm hay không? Cách phòng trị như thế nào?

75. Bệnh viêm não tủy và màng não ở gà là bệnh như thế nào, bệnh có lây lan và có chữa được không?

76. Những bệnh nào gây giảm sản lượng trứng. Hội chứng giảm đẻ có phải là bệnh truyền nhiễm hay không? Bằng cách gì để khắc phục hiện tượng giảm đẻ?

77. Ở gà có bao nhiêu bệnh gây khối u? Bệnh nào là nguy hiểm nhất. Bệnh khối u có phải là bệnh ung thư hay không? Các bệnh đó có lây sang người chăn nuôi và người tiêu dùng?

78. Bệnh Marek là bệnh gì? Tôi đọc các tài liệu thấy có người viết đó là “căn bệnh của thế kỷ” tại sao?

79. Bệnh Marek tiến triển và biểu hiện như thế nào? Khi mổ khám thì cần xem những biến đổi gì, ở đâu và có thể phân biệt với bệnh Lơcô được không?

80. Chẩn đoán bệnh Marek có khó khăn không? Trong thực tế sản xuất chúng tôi rất khó phân biệt khối u giữa Marek với của Lơcô. Làm thế nào để chúng tôi dễ dàng nhận biết khi nào gà chết do Lơcô, khi nào là do Marek và khi nào gà chết do viêm não?

81. Bệnh Marek chữa trị có được không và bằng những phương pháp nào?

82. Gà con mới nở chúng tôi đã tiêm phòng chống bệnh Marek nhưn bệnh vẫn phát ra, tại sao? Chúng tôi phải làm gì để khống chế được bệnh, có cần phải tiêm phòng nhắc lại không?

83. Nuôi gà thịt thương phẩm có cần phải tiêm vacxin chống bệnh Marek không?

84. Lơcô là bệnh như thế nào? Bệnh có lây sang người chăn nuôi và tiêu dùng không? Bệnh có chữa trị được không? Cách phòng bệnh như thế nào để đạt được hiệu quả tốt nhất?

85. Bệnh viêm ruột hoại tử là bệnh gì? Bệnh có gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi không?

86. Bệnh đậu gà có nguy hiểm và lây sang người không, có gây nhiều thiệt hại không, phương pháp phòng và trị bệnh như thế nào?

87. Bệnh thiếu máu truyền nhiễm ở gà có những biểu hiện gì, bệnh có chữa được không?

88. Thời tiết nóng quá gà rất dễ chết. Có phải do đàn gà đang tiềm ẩn bệnh gì đó không? Làm thế nào để hạn chế và tránh cho gà không bị chết nóng?

89. Gà mổ cắn nhau dữ tợn, có những gà bị mổ thủng cả ruột là do nguyên nhân gì? Làm thế nào để ngăn chặn được hiện tượng đó

C. BỆNH DO DINH DƯỠNG

90. Ở gà thường bị những ký sinh trùng gì? Cách phòng và trị như thế nào?

91. Bệnh sưng gan và thận là bệnh gì, do đâu? Cách điều trị như thế nào?

92. Hậu quả của thiếu Vitamin A như thế nào đối với gà. Cách nhận biết gà thiếu Vitamin A, phương pháp phòng và trị?

93. Làm thế nào để biết được gà thiếu Vitamin B1? Xin cho biết phương pháp phòng và trị?

94. Bệnh do thiếu Vitamin B2. Cách nhận biết, phương pháp phòng và trị?

95. Bệnh do thiếu Vitamin B5 hay còn gọi là thiếu Vitamin PP. Cách phát hiện, phương pháp phòng và trị?

96. Bệnh thiếu Vitamin B6. Cách nhận biết, phương pháp phòng và trị?

97. Bệnh thiếu Vitamin B12. Cách nhận biết và phương pháp phòng trị?

98. Bệnh thiếu Vitamin C. Cách nhận biết và phương pháp phòng trị?

99. Bệnh thiếu Vitamin D. Cách nhận biết và phương pháp phòng trị?

100. Bệnh thiếu Vitamin E. Cách nhận biết và phương pháp phòng trị?